Có một nỗi sợ mà tôi nghĩ ai làm nghề cũng từng nếm qua: sợ bắt đầu lại. Sợ mình đã đi một quãng đường dài, giờ rẽ hướng thì phí công, phí năm tháng. Sợ tuổi này còn học nghề mới thì muộn. Sợ người ta cười “trẻ không lo, già mới đổi”.
Tôi hiểu nỗi sợ đó, vì chính tôi từng đứng trước nó. Trước khi gắn bó với con cá Koi, tôi đã đi một con đường khác hẳn, làm những việc khác hẳn. Rẽ sang nghề cá là một cú bắt đầu lại từ đầu, học lại từ con số không, có lúc cũng chông chênh lắm.
Nên khi biết câu chuyện của anh Đặng Kim Ba — một người từng là võ sĩ Wushu, rồi chuyển hẳn sang làm thầy Yoga trị liệu — tôi thấy khâm phục. Vì anh dám làm cái điều nhiều người chỉ dám nghĩ, và anh làm tới nơi tới chốn.
Tôi viết bài này vì hành trình của anh có một bài học tôi tin là đúng cho mọi người làm nghề: muốn được nhớ, phải nhất quán.
Từ thảm đấu đến thảm tập
Anh Kim Ba khởi đầu ở thảm đấu Wushu — một môn võ đòi hỏi kỷ luật thép và sự rèn luyện khắc nghiệt. Rồi anh chuyển sang một cái thảm khác: thảm tập yoga. Mà không phải yoga để khoe dáng đẹp, chụp hình sống ảo, mà là yoga trị liệu — giúp người ta chữa lành, phục hồi thân thể, sống dễ chịu hơn với cơ thể mình.
Nhìn thoáng qua thì đó là hai thế giới trái ngược: một bên là đối kháng, tranh thắng thua; một bên là chữa lành, buông và thở. Nhưng để ý kỹ, cả hai đều chung một gốc: hiểu sâu cơ thể con người, kiên trì rèn từng chút một, và tôn trọng giới hạn của người tập. Cái nền võ thuật mấy chục năm của anh không hề mất đi — nó trở thành vốn quý cho nghề mới. Không có trải nghiệm nào là bỏ đi, nếu mình biết mang nó theo.
Khoảnh khắc “mình cần hiện diện”
Điều tôi thấy hay ở anh là anh không chỉ giỏi chuyên môn, anh còn hiểu một điều mà nhiều người giỏi bỏ qua: giỏi thôi chưa đủ — người ta phải biết tới mình thì cái giỏi đó mới giúp được nhiều người.
Có một lúc anh nhận ra mình cần bước ra, cần hiện diện, cần kể câu chuyện và chia sẻ kiến thức của mình cho cộng đồng, thay vì lặng lẽ dạy trong một góc nhỏ. Đó là bước ngoặt biến một người thầy giỏi thành một người thầy được nhiều người tìm đến.
Chuyện này tôi thấm tận xương. Tôi nuôi cá bảy năm, mà mấy năm đầu chỉ cắm cúi làm, chẳng ai biết tôi là ai. Cá đẹp thì cũng chỉ mình tôi với vài người khách quen biết. Tới khi tôi chịu bước ra — quay clip lội ao, kể chuyện nghề thật, chia sẻ cả kinh nghiệm lẫn thất bại — thì người ta mới tìm tới trại, mới có cộng đồng người chơi Koi quây quần. Cái giỏi mà cứ giấu trong ao thì chẳng ai được nhờ, kể cả chính mình.
Nguyên tắc vàng: sự nhất quán
Anh Kim Ba nói một điều mà tôi cho là cốt lõi của chuyện xây thương hiệu, xây sự nghiệp: nhất quán. Không phải hôm nay hứng lên thì đăng cho vui, rồi tháng sau im bặt. Không phải nay nói thế này, mai quay ngoắt thế khác. Mà là ngày qua ngày, xuất hiện đều đặn, giữ đúng một con người, một thông điệp, để người ta nhìn vào là nhận ra ngay — à, đây là anh Kim Ba, đây là cái mà anh ấy tin.
Nuôi cá dạy tôi đúng cái đó. Con cá khỏe không nhờ một hôm tôi chăm thật kỹ rồi bỏ bê cả tuần. Nó khỏe nhờ cái nếp đều đặn: mỗi ngày kiểm tra nước một lần, cho ăn đúng lượng, quan sát từng con — năm này qua năm khác, không bỏ buổi. Thương hiệu cũng y như con cá vậy: phải cho ăn đều thì mới lớn, bỏ đói vài bữa là còm ngay.
Điều một người nuôi cá như tôi học được
Hai điều tôi mang về từ anh Kim Ba.
Một, không bao giờ là quá muộn để bắt đầu lại. Cái vốn cũ của bạn — nghề cũ, trải nghiệm cũ, cả những vấp váp — không mất đi đâu, nó thành cái nền cho chặng đường mới. Anh Kim Ba đem cái nền võ sang nghề yoga; tôi đem cái tính lì, cái quen chịu cực của người từng làm nhiều nghề sang nghề cá. Đừng tiếc quãng đường đã đi, hãy dùng nó.
Hai, thắng nhau ở sự đều đặn. Người tài mà làm lúc có lúc không, hứng thì làm nản thì bỏ, sẽ thua người tài vừa phải mà bền bỉ mỗi ngày. Trong nghề, trong xây thương hiệu, trong nuôi cá — người trụ lại tới cuối thường không phải người tài nhất, mà là người nhất quán nhất.
Lời nhắn
Tôi với anh Kim Ba làm hai nghề chẳng dính dáng — anh dạy người ta thở và chữa lành thân thể, tôi nuôi cá làm đẹp cái sân nhà người ta. Nhưng gặp nhau ở đúng một chỗ: dám bước ra, và làm cho đều.
Nếu bạn đang phân vân chuyện chuyển nghề, hay đang muốn xây kênh cho chuyên môn của mình mà chưa dám bắt đầu, tôi khuyên tìm hiểu hành trình của anh tại kimbayoga.com. Nhìn một người dám làm lại từ đầu và đi tới nơi, tự mình sẽ bớt sợ hơn.
Chúc anh em mình dám bắt đầu, và đủ lì để đi đường dài.
— Đỗ Thanh Long, Linh Long Koi Farm
Leave a Reply